قانون همسایه داری در ایران/اقدام غیراخلاقی همسایه دیوار به دیوار !

وکیل ملت: حرمت همسایه و رسم همسایه داری در دین مبین اسلام بسیار سفارش شده است؛ همسایه‌هایی که گاه تا 40 خانه آن طرف منزل ما را نیز در بر می‌گیرد.

تاریخ انتشار: 30بهمن1394|21:41

 قانون همسایه داری در ایران/اقدام غیراخلاقی همسایه دیوار به دیوار !
| کد خبر: 104936

پای صحبت قدیمی‌ها که بنشینیم از روابط نزدیک همسایه‌ها در گذشته به خوبی یاد می‌کنند. افرادی که در کنار هم مانند خانواده زندگی می‌کردند، به یاری یکدیگر می‌شتافتند، در سختی‌ها و مشکلات یکدیگر را تنها نمی‌گذاشتند و هر کاری که از دستشان برمی‌آمد انجام می دادند و به اصطلاح بار غم و اندوه همسایه خود را از شانه‌های او برمی‌داشتند.اما امروز گاهی با بی تفاوتی و کمرنگ شدن روابط همسایه‌ها نسبت به هم روبرو هستیم.

    * مشغله‌های روزمره و فراموش کردن همسایه‌‌ها   برخی از افراد به قدری درگیر کارهای روزمره خود هستند که گاهی نسبت به همسایه خود بی تفاوت می‌شوند و رسم همسایه داری را فراموش می‌کنند. روابطی که گاه بی رنگ می شود و در این شرایط اگر از کسی احوال همسایه‌اش را جویا شوی یا با بی تفاوتی او و یا اظهار بی اطلاعی از حال همسایه‌اش روبرو خواهی شد !   زهرا، 30 ساله، می‌گوید: به دلیل شاغل بودن من و همسرم نسبت به همسایه‌های خود زیاد توجه نمی‌کنیم و گاهی تنها در راهروی ساختمان احوال پرسی کوتاهی با آنها داریم؛ درگیری‌های زندگی موجب شده تا فرصت روابط با همسایه‌ها را نداشته باشیم.   دکتر ربابه غفار تبریزی، روانشناس، معتقد است: برخی از افراد تنها رفاه و آسایش خود را در نظر می‌گیرند، بدون اینکه حقوق همسایه های خود را رعایت کنند و امور مختلفی که ناراحتی دیگران را به دنبال دارد انجام می دهند.     * سرو صدا و تعمیرات شبانه   صدای دریل و چکش کاری‌های بی وقفه سکوت شب را می‌شکند، چشم‌هایمان را که روی هم بگذاریم با شنیدن صداهای آزار دهنده انگار برق سه فاز ما را از جایمان بلند و از استراحت کردن پشیمان می‌کند.برخی از افراد نه تنها رفاه و آسایش خود و خانواده‌شان را در نظر نمی‌گیرند بلکه در ساعات استراحت همسایه خود، تازه به فکر تعمیرات منزل خود خود می‌افتد و بدون در نظر گرفتن اینکه گروهی از افراد در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند، همسایه خود را آزار می‌دهند.   حسن، 35 ساله، می‌گوید: چند شبی است که یکی از همسایه‌ها، برای انجام تعمیرات و زیبایی داخل منزل خود آرامش و آسایش را از ما سلب کرده است و بدون توجه و مراعات حال دیگران، همچنان به کار خود ادامه می‌دهد و حقوق دیگران را رعایت نمی‌کند.    غفار تبریزی، معتقد است: یکی از علل آزار دادن همسایه‌ها نداشتن خلق و خو و روحیه جمع گرایی است.غالب این افراد شخصیتی خود خواه دارند که به حدود اخلاقیات اهمیتی نمی‌دهند و این مساله می تواند اضطراب و خشم را در اطرافیان ایجاد کند.     سوگند، 28 ساله، می‌گوید: توقعات و انتظارات همسایه‌ها نسبت به یکدیگر باید در چهار چوبی منظم قرار گیرد و این انتظارات به صورت دو طرفه است؛ همان گونه که من حق دیگری را ضایع نمی‌کنم دیگری نیز می بایست نسبت به حقوق من توجه کافی را داشته باشد، چون در این صورت سنگ روی سنگ بند نمی‌شود.     * ترویج و احیای فرهنگ همسایه داری   به دلیل نزدیکی محل سکونت هرکدام از ما با همسایه‌هایمان، روابطی دوستانه و محبت آمیز در چهار چوبی اخلاقی و صحیح موجب احیای آداب همسایه داری می‌شود.آنها می‌توانند در مشکلات و دغدغه‌های زندگی همراه و همراز ما باشند. بدنیست برخی از ما، با کنار گذاشتن خود خواهی‌هایمان، کمی بیشتر به همسایه خود احترام بگذاریم که اگر به هر دلیل از منزلمان کوچ کردیم، یاد و خاطره خوبی از ما نزد همسایگانمان به یادگار باقی بماند.     قانون همسایه داری در ایران قانونگذار در قانون مدني، با دقت بالايي به مسايل پيرامون حقوق مالکان مجاور توجه کرده است. آنچه به طور مستقيم به بحث ما مربوط مي‌شود اين است که اولاً در راستاي همان اصل 40 قانون اساسي، ما يک مقوله‌اي داريم در ماده 132 قانون مدني که مي‌گويد کسي نمي‌تواند در ملک خودش تصرفي کند که مستلزم ضرر رساندن به همسايه‌ها شود؛ مگر تصرفي که به اندازه متعارف و براي رفع نياز يا دفع ضرري از خود مالک باشد. معني اين حرف آن است که مثلاً در يک ديواري که اختصاصي محسوب مي‌شود، مي‌توان به شرط اينکه تصرف منتهي به ضرر رسيدن به ديگري نباشد، به اندازه متعارف و براي رفع نياز تصرف کرد. علاوه بر اينها که همگي قواعدي کلي محسوب مي‌شوند، به طور خاص در ماده 130 قانون مدني اشاره شده که کسي حق ندارد از خانه خودش به فضاي خانه همسايه بدون اذن او خروجي بدهد و اگر بدون اجازه او اين کار را انجام بدهد، ملزم به رفع آن است. بعضي از حقوقدانان اين ماده 130 را دقيقاً مرتبط با موضوع مورد بحث ما يعني تعبيه پنجره در ديوار اختصاصي خانه مجاور دانسته‌اند ‌و از اين ماده نتيجه گرفته‌اند ‌که صاحب ديوار اختصاصي حق ندارد در ديوار اختصاصي خود و رو به ملک مجاور، پنجره‌اي احداث کند که ملک مجاور را در منظر خودش قرار دهد.

در مورد اين کلمه خروجي در ماده 130 قانون مدني، بعضي‌ها هم نظر مخالف دارند و اين خروجي را حمل بر قسمتي از بناي مجاور کرده‌اند ‌که يک حالت برآمده دارد؛ مثل بالکن که فضايي از ملک مجاور را اشغال مي‌کند. اين گروه عقيده دارند با توجه به اين ماده، احداث بالکن در ديوار اختصاصي و رو به حياط مجاور ممنوع است؛ البته اگر هم اين معنا از خروجي مورد قبول باشد و نتيجه‌اش اين باشد که ما در مورد پنجره در ديوار اختصاصي حکمي در اين مواد نمي‌توانيم پيدا کنيم، باز هم ماده‌اي در قانون مدني وجود دارد که مي‌تواند در اين زمينه به ما کمک کند.

در اين ماده از قانون اشاره شده به اينکه کسي نمي‌تواند از ديوار اختصاصي خانه‌اش به خانه همسايه، در باز کند ولي مي‌تواند روزنه يا شبکه‌اي باز کند. در ادامه آمده است که همسايه حق منع او را از احداث روزنه يا شبکه در ديوار اختصاصي ندارد ولي همسايه مي‌تواند جلوي روزنه يا شبکه، ديواري بکشد يا پرده‌اي بياويزد که مانع رويت شود. بنابراين آنچه که به طور خاص مورد بحث ماست، اين ماده 133 قانون مدني است؛ يعني ماده 133 موضوعي را منع و موضوعي را تجويز کرده است.

احداث در، در ديوار اختصاصي مشرف به ملک مجاور در اين ماده ممنوع شده که «در» هم در فرهنگ عرفي يا ادبيات ما به آن چيزي اطلاق مي‌شود که قابل باز و بسته شدن است و انسان مي‌تواند از آن عبور و مرور کند اما روزنه يا سوراخ که در بناهاي قديمي بيشتر استفاده مي‌شده براي روشنايي خانه و رد و بدل شدن نور و هوا بوده و منظور از شبکه هم همان شبکه‌هاي کوچکي است که روي ديوار تعبيه مي‏شود و مي‌توان براي ورود نور و هوا به داخل خانه از آنها کمک گرفت و در اين حالت اصطلاحا مي‏گويند ديوار، مشبک است. پس نبايد روزنه و شبکه را با پنجره اشتباه گرفت. ضمن اينکه امکان سرکشي به حياط مجاور از طريق شبکه يا روزنه مانند پنجره ميسر نيست و در اينجا قانون به نفع خانه‌هاي مشرف به هم حکم کرده است. با اين حساب قانونگذار با جمع دو قاعده تسليط و لاضرر، تنها مجوز احداث روزنه و شبکه را به همسايه مجاور داده و حق احداث در يا پنجره را براي او منع کرده است.

در نهايت هم بايد بگويم که اگر همسايه‌اي حق و حقوق ديگران را رعايت نکرد و با توضيحات فوق خانه‌اش را طوري ساخت و پنجره‌هايش را به گونه‌اي قرار داد که به خانه همسايه مجاور اشراف داشت و موجبات آزار و اذيت او را فراهم آورد، همسايه مي‌تواند از صاحب ملک خاطي شکايت کند و اگر دادگاه پس از رسيدگي به موضوع با درخواست رفع اين پنجره مزاحم موافقت کرد، کليه هزينه‌هاي رفع، به عهده مالک ملک خاطي خواهد بود. البته بايستي توجه نمود که قانون‌گذار در زمان تصويب مقررات ناظر بر املاک مجاور در قانون مدني درصدد وضع قواعدي در خصوص ساختمان‌هاي مسکوني فعلي که مشتمل بر چندين آپارتمان هستند نبوده و همين امر موجب تصويب قانون خاصي تحت عنوان قانون تملک آپارتمان‌ها و آيين‌نامه اجرايي آن در دهه 40 گرديد. از سوي ديگر، قواعد کلي مذکور در قانون مدني که به آن اشاره شد، در مقررات معماري و شهرسازي کنوني نيز در قالب ممنوعيت احداث پنجره (بازشو) در صورت مشرف بودن به محل سکونت همسايه وجود دارد و از اين لحاظ نيز در صورت وقوع چنين تخلفي، با اعلام شکايت به شهرداري‌ها يا مراجع ذيصلاح قضايي مي‌توان از ايجاد مزاحمت ناشي از آن جلوگيري نمود.     گزارش از مریم برومند

اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است
Top