حق‌طلبی و عریضه‌نویسی

علی نصری

وکیل ملت: چندی پیش مصاحبه‌ای با از یکی از اسرای قدیمی جنگِ ایران و عراق ‌میخواندم که در آن خاطره‌ای از یکی از هم‌بندان جوان خود در اسارت‌گاه ارتش عراق نقل می‌کرد.

تاریخ انتشار: 25فروردين1395|01:27

حق‌طلبی و عریضه‌نویسی
| کد خبر: 131049

او می‌گفت که هم‌بند جوانی داشته که از ناحیه شکم به شدت مجروح شده بود و در طول روز از فرط درد به خودش می‌پیجید و ناله می‌کرد. اما به محض این‌که ساعتی آرام می‌گرفت و از درد به او امان می‌داد٬ یکی از مامواران عراقی زندان را صدا می‌کرد و به زبان عربی از او می‌خواست تا عکس صدام حسین را از بالای دیوار پایین بیاورد تا با هم آن را زیر پاهایشان له کنند. این جوان با چنان «حق‌به‌جانبی» و جسارتی این درخواست را می‌کرد که هر بار ماموران عراقی از واکنش نشان دادن به او عاجز می‌ماندند و مضطرابانه خواهش می‌کردند تا صدایش را پایین بیاورد و برای آن‌ها دردسر ایجاد نکند. این اسیر قدیمی می‌گفت که وقتی ما - سایر اسرای ایرانی - با عتاب به این جوان او را ملامت می‌کردیم که «چرا این‌گونه آن‌ها را تحریک می‌کنی و جان خودت را در خطر می‌اندازی؟!» او با نهایت خون‌سردی پاسخ می‌‌داد که «هیچ دلیلی ندارد که من از این متجاوزان بترسم. بلکه آن‌ها باید از من بترسند. چرا که "حق" با من است»

واقعیت این است که وقتی «حق‌طلبی» با حس «استغناء» و «عزت‌مندی» همراه شود٬ می‌تواند چنین جسارت و قدرتی در انسان ایجاد کند که تنها با پافشاری بر موضع «حق»‌ خود و تنها با استدلال و منطق و استناد به اصول اخلاقی و بدون نیاز به هیچ کمک خارجی٬ به هدف خود برسد و جامعه‌‌ یا بعضاْ جهانی را از ظلمی اصلاح کند.

این حس استغناء و جسارت را می‌توان در زندگی‌٬ عمل‌کرد و جملات «حق‌طلبانِ» مشهورِِ تاریخ مشاهده کرد - که چگونه علی‌رغم تمام ناملایمات و فشارها و نابرابری‌‌های قدرت‌ در زمانهء خود - تنها با اتکا به مواضع «حق»‌ی که داشتند٬ موفق به «جریان‌سازی‌»های گسترده شدند و از استقلال یک ملت یا برابری یک نژاد یا تساوی حقوق یک اقلیت یا حقوق شهروندی یک جامعه یا پایداری یک باور دفاع کردند؛ بدون آن‌که هرگز دست استمداد به سوی قدرتی دراز کنند.

با چنین حس استغناء و اعتماد به نفسی است که ماهاتما گاندی در مورد مبارزات حق‌طلبانه می‌گوید «اول تو را نادیده می‌گیرند٬ بعد مسخره‌ات می‌کنند٬ سپس با تو مبارزه می‌کنند و بعد تو پیروز می‌شوی»

اما وقتی «حق‌طلبی» فاقد این حس استغناء و عزت‌مندی باشد؛ نه تنها جسارت و قدرتی به انسان نمی‌بخشد که او را به یک «مظلوم» و «قربانی» تبدیل می‌کند که برای رسیدن به حق خود چشم بر عنایت دیگران دارد و می‌کوشد تا هر چه بیش‌تر احساس «ترحُم» و «غم‌خواری» آن‌ها را به سوی خود -یا جامعه خود - جلب کند. این روش بیش‌تر شبیه به «عریضه‌نویسی» به درگاه خارجی است تا «حق‌طلبی» واقعی و اصلاح درونی.

در چند سال گذشته٬ بسیاری از کمپین‌هایی که از خارج از کشور مدعی دفاع از «حقوق‌بشر» یا «حقوق‌شهروندی» ایرانیان داخل کشور شده‌اند٬ از همین جنس «عریضه‌نویسی» بوده‌اند. کمپین‌هایی که بعضاْ مطالبات مشروعِ مدنیِ بخشی از جامعه ایران - مثلاْ در حوزهء حقوق زنان - را مطرح کرده‌اند اما چنان چاشنی‌ِ مظلوم‌نمایی و خودزنی و استمدادخواهی به‌ آن اضافه کرده‌اند و چنان تصویر غلطی از جامعه ایران و وضعیت مردم ایران برای مخاطبان خارجی ترسیم کرده‌اند٬ که حتی کسانی که با اصل آن مطالبات موافق‌ هستند را به مخالفت با آن کمپین‌ها و واکنش برای دفاع از عزت‌نفس و تصویر واقعی خود واداشتند.

حق‌طلبی مردم ایران اصیل‌تر از آن است که آقای هلیل نویر (Hillel Neuer) رئیس سازمان صهیونیستی افراطی UNwatch - که وظیفه‌اش جلوگیری از محکوم شدن اسرائیل به «نقض حقوق بشر» در سازمان ملل است - در حمایت از «آزادی‌های یواشکی» زنان ایرانی به موسس این کمپین جایزه بدهد٬ یا آقای نتانیاهو دغدغهء «شلوار جین» پوشیدن جوان‌های ایرانی را پیدا کند٬ یا هنرپیشگان هالیوود برای نمایش «نیکوکاری» خود برای زنان «مظلوم» ایرانی ابراز دل‌سوزی و ترحم کنند٬ یا خانم علینژاد در «کنفرانس زنان جهان» وضعیت زنان ایرانی را با دوران «برده‌داری» مقایسه کند!

کاش «عریضه‌نویسان» حقوق‌بشر به درگاهِ سازمان‌های خارجی٬ صحنه را برای «حق‌طلبان» واقعی خالی کنند تا آن‌ها با حفظ عزت‌نفس و جایگاه و استقلال مردم٬ نیازهای جامعه را به تدریج و از درون برطرف کنند. قرار نیست میان حقوق شهروندی و عزت و استقلال خود یکی را انتخاب کنیم

 

دسته بندی یادداشت , حقوقی , تلگرام + ,
اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است
Top