“قانون شاه” در آلمان چگونه رایج شد

وکیل ملت: ماده ۱۰۳ قانون کیفری می‌گوید: “حرمت سران کشورهای خارجی مطابق قانون از تعرض مصون است». این ماده در زمان کنراد آدناور (۱۸۷۶ – ۱۹۶۷) اولین صدراعظم آلمان فدرال با افزودن یک تبصره به این شکل تکمیل و تدقیق شد: «هرگونه ادعای تحقیرآمیزی که شخص یا خانواده رئیس یک کشور خارجی را به گونه‌ای متألم کند که به روابط آن کشور با آلمان فدرال آسیب بزند، صرف‌نظر از درستی یا نادرستی آن، با مجازاتی تا دو سال زندان یا جریمه نقدی کیفر داده می‌شود».

تاریخ انتشار: 2ارديبهشت1395|23:52

“قانون شاه” در آلمان چگونه رایج شد
| کد خبر: 136415

این قانون که در آلمان امروز و با پیشرفت و نهادینه شدن آزادی عقیده و نشر و بیان کمابیش فراموش شده است، نزد مراجع حقوقی آلمان به “قانون شاه” Schah-Paragraf معروفیت دارد، زیرا در دهه‌های گذشته محمدرضا پهلوی، آخرین شاه ایران، بیش از هر شخص یا مقامی از آن استفاده کرده است.


در تاریخ دادگستری آلمان دربار ایران در زمان محمدرضا شاه پهلوی حداقل سه بار از ماده قانونی ۱۰۳ برای شکایت علیه افراد حقیقی یا حقوقی در آلمان استفاده کرده است.
اولین بار در سال ۱۳۳۷ (۱۹۵۸) زمانی که شاه ایران قصد داشت از دومین همسرش ثریا اسفندیاری جدا شود، مجله هفتگی اشترن گزارشی در این باره منتشر کرد. سفارت ایران با استناد به همین ماده قانونی علیه “اشترن” شکایت کرد، با این استدلال که “احساسات پادشاه ایران جریحه‌دار شده است”.


این دعوا به جایی نرسید، زیرا گزارش اشترن بیطرفانه بود و دادرسان هیچ چیز توهین‌آمیزی در آن نیافتند. دادگاه ایالتی هامبورگ برای متهمان حکم عدم تعقیب صادر کرد و پرونده را بست.
بار دوم در دسامبر ۱۹۶۴ بود که روزنامه پرتیراژ شهر کلن به نام “کلنر اشتات‌انسایگر” کاریکاتوری منتشر کرد که اعتراض سفارت شاهنشاهی را برانگیخت. کاریکاتور تصویری مضحک از شاه ایران را در کنار عبدالعزیز ابن سعود، پادشاه وقت عربستان سعودی نشان می‌داد، که در آن شاه ایران به ابن سعود می‌گوید: “سی هزار دلار رد کن، فرح دیبا مال تو!”


در این مورد طراح کاریکاتور به مبغ اندکی جریمه محکوم شد، و علت پایین بودن جریمه آن بود که دادرسان نشان دادند که هدف طراح شوخی و مزاح بوده و اهداف سیاسی نداشته است.
سومین بار در خلال دیدار پرماجرای شاه ایران در ژوئن ۱۹۶۷ از آلمان بود که با اعتراضات و تظاهرات دانشجویی گسترده‌ای همراه شد و در جریان آن دانشجویی آلمانی به نام بنو اونه‌زورگ کشته شد. سفارت ایران به مقامات قضائی آلمان شکایت برد که دانشجویان با شعارها و پلاکات‌های خود به “مقام پادشاهی” توهین کرده‌اند.


دعوای حقوقی دولت شاهنشاهی در تب و تاب حوادث سیاسی آن سال بازتاب زیادی پیدا نکرد. چندی بعد پاول لوکه، وزیر کشور آلمان، به تهران سفر کرد و شاه را متقاعد کرد که از تعقیب قضایی صرف نظر کند.


از آن زمان تنها در مواردی بسیار نادر از ماده ۱۰۳ قانون کیفری استفاده شده است.
به تازگی یک نظرسنجی نشان داد که بیش از دو سوم مردم آلمان با محاکمه یان بومرمان بر پایه “قانون شاه” مخالف هستند.

اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است
Top