در ترکیه ارتش دیرینگی بیشتر از جمهوری داره و قانون اساسی ترکیه پیش از اصلاح دارای خلل و فرجی بود که به ارتش این اجازه رو می‌داد که هرجا احساس میکنه منافع ملی و امنیت کشور به خطر افتاده وارد عمل شه.
ارتش ترکیه به عنوان حافظ سیاست‌های لائیک کمالیستی در سال ۱۹۹۷ با این پیش زمینه دولت اسلام‌گرای اربکان رو ساقط کرد اما وقتی نسل جدید اسلام‌گرایان حزب عدالت و توسعه به قدرت رسیدن، اوضاع عوض شد چون دولت اردوغان بازیرکی موقعیت اسلام‌گراها رو در بخش‌های سیاسی، اقتصادی و رسانه‌ای تقویت کرد و اتحادیه موسیاد که تشکل سرمایه‌داران حامی اردوغان بودن در رقابت با اتحادیه موسیاد(سرمایه داران حامی لائیسیته) تونستن حوزه های مهم‌تری رو تحت سیطره خودشون دربیارن با این وجود نارضایتی‌های ارتش از دولت اسلام‌گرای اردوغان بالاخص در ماجرای سوریه و تبعات خشونت‌بار این دخالت که منجر به حملات تروریستی در این کشور و‌تیرگی رابطه با روسیه و اسراییل شده بود، ارتش رو‌ واداشت تا طرح مخفیانه« رویارویی با ارتجاع» رو آماده کنه.
این طرح چند روز پیش لو رفت و اردوغان اعلام کرد که حتا در صورت وقوع آمادگی کامل داره تا دوباره این کودتاگران رو سرجاشون بنشونه.
اشاره اردوغان به دفع دوباره کودتا به ماجرای موسوم به « پرونده ارگنکن» بود که چندسال پیش منجر به دستگیری و محاکمه برخی از نظامیان ناراضی شد.
اگر ارتش این‌بار موفق بشه میشه اینطور استنباط کرد که اولا غلبه جمهوریت بر ارتش خیال خامی بوده که مزیت نسبی امنیتی و اقتصادی دولت اردوغان تا مدتی تیغ تیز اون رو کند کرده بوده حالا اما در ترکیه‌‌ای که هم از نظر امنیت متزلزله و هم رشد اقتصادی بخاطر رکود صنعت توریسم و سیاست‌های ماجراجویانه اردوغان متوقف شده، ارتش دوباره به هویت موثر و تعیین‌کننده قبل از قدرت‌گرفتن حزب حاکم فعلی رسیده.
ساقط شدن احتمالی دولت اردوغان تیرخلاصی هم بر اسلام‌گرایی اخوانی خواهد بود که ضربه اصلی خودش رو در مصر و با کودتای السیسی خورد اما مدل ترکیه‌ای اون باقی موند تا استثنای بزرگی باشه در میان ادعای اونایی که معتقد بودن اسلام‌گرایی در تضاد با تشکیل دولت مدرن توسعه‌گراست.
اسلامگرایی ترکیه تا مدتها تونست بر وسوسه‌های سلفی غلبه کنه و‌مدل موفقی از رابطه دین و توسعه و دمکراسی رو نشون بده اما وسوسه عثمانی‌گرایی که آلترناتیو ناکامی در پیوستن به اتحادیه اروپایی مسیحی بود، بالاخره اسلام‌گراها رو اغوا کرد و نتیجه اش ورود ترکیه به بحران سوریه و همداستانی با سلفی‌های تکفیری و قمار خطرناک بر سر امنیت و اقتصاد بود.
غرب پیشتر قبول ترکیه رو منوط به کاستن از نفوذ ارتش کرده بود الان اما مثل مورد مصر محمدمرسی، بعیده که از موفقیت نظامی‌ها ناخرسند باشه.
موفقیت احتمالی کودتا اگرچه پایانی بر تناقض‌ها و ماجراجویی‌های دولت کنونی و ناامیدی  عربستان و قطر تلقی میشه اما شیب افراطی‌گری در بین اسلام‌گراهای نسبتا معتدل ترکیه و‌مصر به مراتب بیشتر میشه و آینده به شدت تیره و تاریکی رو رقم می‌زنه، ناکامی کودتاگران هم هرچند موقعیت اردوغان رو تا حدی تثبیت می‌کنه اما تا مدتها فضای حاکم بر ترکیه رو امنیتی و دموکراسی و اقتصاد رو به شکل جدی به چالش می‌گیره.
 

اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است

جدید ترین اخبار

Top