اول اینکه دوران کنونی، دورانی است که امکان موفقیت کودتا به شکل کلاسیک آن (ادوات نظامی و به سرکردگی نظامیان) در حوزه هایی که با دموکراسی نسبی پیوند خورده و جزیی از نظام های امنیتی جهان( مهم همچون ناتو) هستند، به میزان زیادی کاهش یافته است.


دوم اینکه عامل "رسانه" در عصر حاضر رشد و توسعه چشمگیری یافته است و انحصار خبری که لازمه ی کودتاست به نحو قابل ملاحظه ای غیرقابل مهار شده است.
دلیل بروز کودتا آنچنانکه در یاداشت گذشته ام گفتم، دیرینگی نهاد ارتش و دخالت آن در تمشیت امور در مقایسه با جمهوری در ترکیه، سابقه کودتاهای گذشته در خاتمه دادن به دوره دولت نامطلوب و از همه مهم تر نارضایتی بخش هایی از ارتش ترکیه از حاشیه رانده شدن لائیسیته و به تعبیر کودتاگران:"ارتجاع"  بوده است.


ترکیه ی بعد از شکست کودتا، ترکیه ای است که شاهد چند تغییر اساسی خواهد بود:
🔹اول آنکه، ترکیه به سیاست انزواگرایانه ای روی خواهد آورد که طی آن حضور این کشور در منازعات و بحران ها و معادلات منطقه ای و جهانی به نحو چشمگیری کم خواهد شد.
🔹دوم آنکه، تصفیه های سیاسی و نظامی اذناب کودتا تا مدتی به چالش اصلی اردوغان و هوادارانش تبدیل خواهد شد. این امر اگر به شکل منطقی و کنترل شده ای صورت بگیرد می تواند فصل جدیدی از تعامل میان اردوغان و رهبران احزاب مخالفی باشد که درجریان کودتا از وی حمایت کردند. در غیراین صورت اختلاف نظرهایی را میان ترکیه، اروپا و نهادهای حقوق بشری از یک سو و نیز آن دسته از مخالفان اردوغان که احتمالا این شیوه را بهانه ای برای تثبیت قدرت وی تلقی خواهند کرد، روی خواهد داد(مثلا استفاده از موقعیت بعد از سرکوب کودتا برای متهم کردن مخالفانی همچون فتح الله گولن با اغراق در نقش وی یا منزوی کردن مخالفان داخلی از طریق ایراد اتهام).


کودتا، بروز خارجی تعارض عمیق میان بخش های اصلی حاکمیت است بنابراین شکست کودتا حاوی هیچ تضمینی مبنی بر تثبیت اوضاع و رفع این تعارض نیست. مرحله تکمیلی مقابله با کودتا رفع تعارض های ریشه دار منجر به کودتاست. نمونه عینی در اثبات این گزاره مورد کودتای 19 اوت سال 19941 در شوروی سابق است. در این کودتا نیز نظامیان با همراهی "گنادی یانایف"، معاون اول رئیس جمهوری، به زعم تخطی گورباچف از اصول اصلی کمونیسم دست به کودتایی ناموفق زدند اما حضور مردم و ناکامی آنان به معنای بقای گورباچف نبود زیرا بحران ها و تعارض ها چنان ریشه دوانده بود که کمی بعد نه تنها گورباچف که نظام سیاسی شوروی فروپاشید.


 از این منظر ترکیه اردوغان هنوز از تعارض ها و اختلافاتی عمیق رنج می برد و سرکوب کودتا قادر به رفع بالمآل این شکاف ها نخواهد بود . موضوع انتخاب یکی از مدل های:  ترکیه عثمانی ، ترکیه خلافت اسلامی، ترکیه توسعه گرای اسلامی یا ترکیه لائیک کمالی که د رعین حال چالش ها و هزینه های کمتری را بر امنیت و اقتصاد این کشور تحمیل کند، مهم ترین اولویت اردوغان پس از شکست کودتا خواهد بود که بی اعتنایی بدان عواقبت ناگوارتر از کودتا را به دنبال خواهد داشت.

 

سهند ایرانمهر
 

اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است

جدید ترین اخبار

Top