یک پژوهشگر مسائل ترکیه  اهداف و ابعاد سفر اردوغان به روسیه را بررسی کرد.
 
به گزاذرش وکیل ملت ؛  سفر اردوغان به روسیه از دو منظر مورد توجه قرار گرفته است. نخست آنکه این اولین سفر خارجی اردوغان به یک کشور خارجی بعد از کودتای نافرجام علیه او است و دیگر اینکه این سفر پس از ماه ها کشمکش سیاسی و اقتصادی میان دو کشور بر سر سرنگونی یک جنگنده روسیه بر فراز آسمان ترکیه، صورت می گیرد. برخی تحلیلگران می گویند اردوغان از غرب دلسرد شده است و به شرق روی آورده است. سیامک کاکایی پژوهشگر مسائل ترکیه در این باره می گوید: «سفر اردوغان به روسیه از جهت محافل سیاسی و رسانه ای بسیار قابل تامل و با اهمیت است. دلیل اول این است که این اولین سفر اردوغان پس از کودتای ماه گذشته به یک کشور خارجی است، با توجه به حمایت روسیه از اردوغان در برابر کودتاگران، عامل دوم هم به تنش ماه های گذشته بین روسیه و ترکیه باز می گردد مربوط به سقوط هواپیمای سوخوی 24 که این سفر را بسیار جالب توجه می کند چرا که این دیدار پس از تنش و تخاصمی که بین دو طرف بعد از ماجرای هواپیمای روسی و مجادله بین آنها پدید امد، استارتی بر احیای روابط این دو کشور محسوب می شود.»
 
مشروح گفتگوی را با سیامک کاکایی از نظر می گذرانید:
 
 
چه شد که اردوغان پس از کودتای نافرجام علیه دولتش راهی روسیه شد؟
به نظر می رسد که اردوغان به روسیه رفته است تا در وهله اول روابط متوقف شده و روابطی که دچار تنش دیپلماتیک شده است را  با روسیه بر ریل گردش در بیارورد،  به اصطلاح مناسبات گذشته را احیا کند. رئیس جمهوری ترکیه در شرایطی به روسیه رفته است که بعد از کودتای 15 ژوئیه، حالتی از دلخوری از عمده مناسبات ترکیه با غرب و اروپا پدیدار شده است. انتقاد ترکیه از این جهت به سمت آمریکا نشانه رفته است که دولت این کشور خواستار استرارد فتح الله گولن از آمریکا است، بحث هایی که در این زمینه به وجود آمد و آمریکایی ها از ترک ها برای استرداد گولن مدرک درخواست کردند. ضمن اینکه ترکیه درارتباط با نوع اطلاعاتی که آمریکا از کودتا داشت بسیار دلخور است، حال با تنش پیش آمده  در این شرایط روسیه می تواند ضرب شصتی به غرب نشان دهد و مواضع ترک ها را به سمت خود سوق دهد در واقع روس ها از این وضعیت باید بهره کافی را ببرند به هر حال این یک سفر اقتصادی و سیاسی است که روسیه و شخص پوتین می تواند از آن تبلیغات سیاسی و رسانه ای گسترده ای را استخراج کند.
 
 
 
 
 
 
 
اهداف این سفر شامل چه مسائلی می شود؟
معمولا در سفر های دیپلماتیک و مقامات کشورها، در وهله اول  مسائل مختلف اقتصادی و سیاسی بررسی می شود اما مسائل سیاسی در ارتباط با روسیه و ترکیه حائز اهمیت است. از یک سو حوادث داخلی ترکیه ، پرونده سوریه و روابط تنش زای این دو کشور در چند ماه اخیر مورد توجه رسانه ها قرار گرفته است.
روس ها یکی از شرکای مهم ترکیه هستند ، تقریبا هم تراز با آلمان هستند، حمل مبادلات تجاری دو کشور، و صنعت توریسم بسیار مهم است، در تنش های هشت ماه گذشته بالغ بر 30 تا 35 میلیارد دلار بیشترین صادرات از سوی روسیه بوده است که متوقف شده بود، حدود سه برابر ترکیه، روسیه به ترکیه صادرات داشته است، همین طور صنعت توریسم که برای برای ترکیه بسیار مهم است، سالانه بیش از سه میلیون نفر از روسیه به ترکیه سفر می کردند و این منبع بزرگ درامدی برای ترکیه بود.
در هشت ماه گذشته صنعت توریسم ترکیه به طور چشمگیری نزول کرده است، بنابراین سامان دادن به اوضاع تجاری و اقتصاد مورد خاص دو کشور است.
همان وقتی که اردوغان در ماه پیش و قبل از کودتا، ازتنش روابط با روسیه ابراز تاسف کرد و از سرگیری روابط با روسیه را مطرح کرده بود، پوتین دستور داد مسائل تجاری را پیگیری کنند چرا که این مساله به ضرر هر دو کشور تمام می شد و هردو مایل به برطرف کردن تنش بودند.
 
 
به هر حال در این بین زیان های اقتصادی به وجود امده است، به خصوص برای ترکیه، که در سال جاری میلادی شمار توریسم و درامد توریستی بسیار کم شده است در سه ماهه اول 2016 حجم کل درامد های توریستی در ترکیه بیش از شانزده درصد کاهش داشت، که بخش عمده ان مربوط به روسیه است. این از منظر اقتصادی بود که هر دو کشور به دنبال ترمیم آن هستند و اگربحث تنش امیز بودن روابط ترکیه با غرب را مد نظر داشته باشیم و  ملاک ارزیابی  قرار دهیم پیش بینی می شود که روابط تجاری روس ها با ترک ها با سرعت بیشتری شکل بگیرد.
بعد دیگر سفر اردوغان به روسیه، پرونده سوریه است. در رابطه با این سفر گفتگو و موضوعاتی از قبل وجود دارد که این گفتگوها به به منازعه بر سر سوریه تبدیل شده است که ممکن است در این رابطه هم به یک اجماع نظری دست یابند.
 دیدگاه روس ها بر سر پرونده سوریه با دیدگاه ترکیه مغایرت دارد. ترکیه بشار اسد را نمی خواهد روس ها می خواهند، آنها در دو جبهه متفاوت در مقابل سوریه هستند، عمده تقابل روابط و تنش هایی که بین این دو کشور پیش امد بر سر مسائل سوریه بود، در این دیدار بحث سوریه یکی از ان محور های مورد بررسی است، که به هرحال این احتمال به وجود امده است که روسیه نسبت به مسائل خودش در خصوص سوریه دچار تردید شده است.
با همه این تعاریف به نظرم نباید اینگونه هم برداشت شود که شاهد یک تغییرسیاسی بنیادی از سوی ترکیه نسبت به سوریه باشیم، ولی تعدیل و گفتگو با روسیه و شرکای دیگر یا بازیگران دیگر در منطقه و سوریه ، مدار سیاست ترکیه قرار دارند و کشمکش ها بر سر سوریه همچنان به قوت خود باقی خواهد ماند.
 
 
برخی تحلیلگران می گویند درخواست ترکیه از آمریکا مبنی بر استرادد گولن باعث شدت گرفتن تنش بین این دو کشور می شود وبعضا می گویند این تنش تا اخراج کاردار هم پیش خواهد رفت شما چه طور ارزیابی می کنید؟
بعد از کودتا اولین کسی که از مقامات ترکیه متهم به دست داشتن کودتا شد، فتح الله گولن بود، یک شخصیت مذهبی که نگاه و نگرش خاص خودش را به مسائل مذهبی و مسائل اجتماعی دارد، جنبشی به نام "خیدمت" یا "خدمت" توسط گولن هدایت و رهبری می شود، که در کشورهای مختلف هم فعالیت دارند ، گولن در نود کشور، مدارس اموزشی دارد ، که ترکیه به دنبال راهکار هایی از طریق رایزنی ها، با مقامات کشورها برای تعطیل کردن آنها است، مقامات ترکیه از امریکا می خواهند که یا گولن را به ترکیه استرداد کند، یا وی را از ایالات متحده اخراج کند، ولی امریکا تا کنون دست رد به سینه اردوغان زده است.
 
آنها می گویند برای هر اقدامی علیه گولن باید مدرک ارائه دهید ، چرا که گناه او برای امریکایی ها محرز نشده است و ترک ها باید مستند ارائه دهند، در آن صورت در خصوص گولن تصمیم بگیرند. البته امریکایی ها کودتا را محکوم کردند ، ولی گفته می شود که  اطلاعاتی وجود داشته است که آمریکا  از کودتا با خبر بوده است، اما این مهم را با ترکیه درمیان نگذاشته است ، به همین دلیل دلخوری بسیار عمیق و جدی در مورد این ها از سوی ترکیه ایجاد شده است و شاهدیم که بعضا امریکا را متهم به دست داشتن کودتا کرده است.مساله گولن یک موضوع قابل بحثی است در روابط دو طرف و هنوز هم آمریکا به طور جدی اعلام نکرده است که این کار را انجام می دهد یا خیر، چرا که تصمیم دشواری است، با این حال وجود تنش در روابط ترکیه و امریکا ممکن است ادامه داشته باشد. در واقع همین رایزنی هایی که که به سمت روسیه سوق پیدا کرده است بخشی از ان هشدارهایی از سوی ترکیه به امریکا است، ترکیه می تواند با سیاست خارجی خودش بین غرب و منطقه جابه جایی انجام دهد  و تغییر نگرش ایجاد کند.
 
 واقعیت قضیه این است که ترکیه و آمریکا یک روابط نمادین و استراتژیکی دارند که باعث می شود این رابطه جنبه رونمایی پیدا کند، یعنی روابط ترکیه با امریکا دستخوش یک نوسان عمیقی می شود، چرا که روابط استراتژیک آنها به معنای پیمان ناتو و همکاری نظامی امریکا و ترکیه است، نوع گفتمانی است که در مسائل خاورمیانه دارند، این ها بنیادی تر است تا اینکه مجادلات فرع بر اصل تاثیر بگذارد. لذا دچار نوسان جدی نمی شود، ولیکن بازیگردانی در صحنه سیاست خارجی از سوی ترکیه و نگرش آن ها به سمت روسیه یک عامل مهم است که روسیه هم  از این وضع به نفع خود استفاده می کند چرا که تنش بین ترکیه ، غرب و اروپا گشایشی ایجاد شده است که روسیه بتواند تاثیرخودش را در منطقه نشان دهد و هم اینکه بر روی روابط ترکیه و آمریکا تاثیر مطبوع را به نفع خود بگذراند، به هر جهت این وضعیت به نفع روسیه است ترک ها از غرب به طور جدی دلخورهستند، منتهی عمیق شدن انها درروابط کمتر احتمال دارد، ولی گرایش ترکیه به روسیه محتمل تر و بیشتر است و در این سطوح می تواند غرب را متوجه چرخش مواضع ترکیه به روسیه کند.
انتظارات و مواضع سیاسی اردوغان از غرب براورده نشد، مواضع  و انتقاد هایی که امریکایی ها و اروپایی ها  بعد از کودتا به اردوغان وارد کردند و سختگیری های اردوغان که مورد انتقاد محافل حقوق بشری و غرب قرار گرفت،  باعث شد که دلخوری رئیس جمهور ترکیه  نسبت به آن ها عمیق تر شود.
این حالت دلخوری وانتظارات براورده نشده، روی دو طرف تاثیر منفی داشته است. حتی  در موضع گیری های آنها تاثیر داشته است، اما اینکه در روابطشان عمیق شوند ، مقداری دشوار است که بپذیریم که به این زودی این اتفاق بیفتد، در ثانی خیلی بعید به نظر می رسد که  امریکا تحت تاثیر این ناملایمات سیاسی ، مجادلات و  تبلیغات رسانه ای قرار بگیرد و روباطش را با ترکیه مبتنی بر این مسائل ببنید و بر این معیار بسنجد و تصمیم بگیرد.
از سویی دیگر گرایش ترکیه به روسیه یک بخشی از آن بازگشت به روابط پیشین است، بخشی هم در این شرایط پذیرفتن روسیه به مثابه ان است که روسیه  می خواهد که ترکیه از غرب و امریکا دلسرد شود.
 
 
سفر اردوغان به روسیه چه نفعی برای کشور ما دارد؟
ترکیه در منطقه یک بازیگر مهمی است، ایران و ترکیه هردو دارای نگاه های خاص خودشان مبتنی بر منافع ملی بر عرصه منطقه ای هستند، یک بخش روابط خوبی که بین ایران و ترکیه وجود دارد، که این روابط رو به گسترش است، یک بخش پیگیری منافعی است که درمنطقه دنبال می کنند، که این می تواند تقابلی ورقابتی هم  باشد که همانگونه که میبینم به این نحو است.
در ارتباط با تعاملات منطقه ای چنان که در سیاست های ترکیه نسبت به مسائلی نظیر سوریه  اگر تغییر هایی ایجاد شود به نظر می رسد  که در چارچوب نیروهای راهبردی که در سوریه نقش فعالی دارند بتواند به فروکش کردن بحران و تنش در سوریه کمک کند.

کلید واژه ها اردوغان - کودتا - روسیه
منبع خبر خبرآنلاین
اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است

جدید ترین اخبار

Top