این در حالی است که اثرات روانی مخرب و جبران‌ناپذیر زندان بر زندانیان، خانواده آنان، قربانی جرم، خانواده قربانی و... سبب شده که لزوم حبس‌زدایی از مدت‌ها قبل بر سر زبان‌ها بیفتد. با وجود این، همچنان کارشناسان بر مجازات جایگزین، اقدامات پیشگیرانه و آموزش مجرمان پافشاری می‌کنند. گرچه طی این دوران هرازگاهی به زندان‌زدایی گوشه‌چشمی می‌شد، اما با بخشنامه‌ای که سه روز پیش آیت‌ا... آملی لاریجانی، رئیس قوه قضائیه صادر کرد، این مساله سمت‌وسویی جدی به خود گرفت. این بخشنامه به مواردی مانند دستورالعمل‌‌هایی برای ساماندهی زندانيان و كاهش جمعيت كيفری زندان‌ها آنها پرداخته است تا برای حفظ نهاد خانواده از تعداد زندانیان در زندان کاسته شود.
 ارزیابی یک بخشنامه
«دغدغه ریاست محترم قوه قضائیه در زمینه صدور بخشنامه برای كاهش جمعیت زندانی‌ها، نشان‌دهنده دو موضوع و حاوی دو پیام است؛ یكی نگرانی از كمیت و كیفیت جمعیت زندانی در كشور به این صورت كه زندان‌ها فاقد امكانات لازم هستند و از بودجه و متخصص كافی برخوردار نیستند و در عین حال شاهد افزایش تعداد زندانی‌ها به دلایل گوناگون هستیم. دومین پیام، نگرانی و دغدغه مثبت رئیس قوه قضائیه به حقوق متهمان و اثرات منفی بازداشت آنهاست و نویددهنده یک دگرگونی در تاكتیک‌ها و تكنیک‌های اجرایی در نظام قضائی كشور و احتمالا تغییر در استراتژی قضات تحقیق درمورد متهمان و مجرمان خواهد بود.» این ارزیابی مثبت بخشنامه «ساماندهی زندانیان و کاهش جمعیت کیفری زندان‌ها» بود که روز گذشته از سوی یک حقوقدان انجام شد. به گفته محمدعلی نجفی توانا این اقدام رئیس قوه قضائیه می‌تواند مستمسكی برای قضات ما در دادسرا و دادگاه باشد تا به صرف عدم امكان تودیع وثیقه یا معرفی كفیل، به بازداشت اشخاص اقدام نكنند و با استفاده از جایگزین‌های قرار بازداشت، قرارهای نظارت را به جای آنها در دستوركار قرار دهند. او ادامه داد: مبارزه با جرم فقط به‌صورت واكنشی نمی‌تواند اتفاق بیفتد بلكه تقلیل جمعیت كیفری زندان‌ها، به اقدامات كنشی یعنی پیشگیرانه هم نیاز دارد. ایجاد اشتغال برای جوانان،‌ تسهیل ازدواج،‌ دسترسی به خدماتی مانند مسكن،‌ بهداشت،‌ درمان،‌ آموزش و فرهنگ لازمه این است كه بتوانیم جمعیت بزهكار را كاهش دهیم. در این بخشنامه، بر مجازات‌های جایگزین حبس تاکید شده است. نجفی توانا در این باره افزود: تجارب کشورهای دیگر نشان داده مجازات جایگزین می‌توانند تاثیرگذار باشد؛ مخصوصا اینکه زندان‌های ما فقط جنبه نگهداری دارد،‌ جنبه بازپروری و آموزش ندارد. افراد مجرم از زندان هم كه مرخص می‌شوند، باز به همان اجتماعی وارد می‌شوند كه آنها را مجرم كرده است. او در پاسخ به این سوال که «آیا در این بخشنامه مجازات جایگزین برای اطفال و نوجوانان هم در نظر گفته شده؟»، گفت: از دیگر مزایای این بخشنامه تاكید بر استفاده از مجازات‌های جایگزین و جدید به جای مجازات‌های سنتی مانند حبس برای نوجوان‌هاست. البته این اجازه را قانونگذار قبلا هم به قضات داده بود كه برای اطفال و نوجوانان از این ظرفیت‌ها استفاده كنند، اما حالا بخشنامه رئیس قوه قضائیه در جهت تاكید بر اجرای این مجازات‌هاست كه امیدواریم مورد توجه بیشتر قضات قرار بگیرد و بروز بیشتری داشته باشد. به گفته نجفی توانا در شرایط فعلی یكی از مسائل مهم برای عبور از بحران پدیده بزهكاری، حل معضل معتادان در كشور است. نزدیک سه میلیون معتاد به‌صورت آشكار و چند میلیون معتاد به‌صورت پنهان در كشور داریم كه مواد مخدر و الكل مصرف می‌كنند كه به جرایم جسمی،‌ جنسی و مالی مانند سرقت و... می‌انجامد. بنابراین سامان دادن به وضعیت اعتیاد در كشورمان اهمیت بسیار زیادی دارد. او عنوان کرد: وقتی نان‌آور خانواده به علت اعتیاد،‌ سرقت،‌ قتل و جرایم دیگر مورد مواخذه اجتماعی قرار می‌گیرد و در زندان می‌ماند،‌ تنها خود شخص مجازات نمی‌شود، بلكه خانواده او هم مجازات می‌شود. مجازات‌های سلب حیات از زندگی یا سلب حیات اجتماعی یعنی زندانی كردن،‌ بر همسر و فرزند مجرم هم اثر منفی می‌گذارد و یك خانواده كیفر می‌بینند. به گزارش خبرآنلاین، او مطرح کرد: باید بدانیم بزهكاری ناشی از وجود جامعه نامتعادل و بیمار است، هرچه جامعه از نظر اقتصادی، اجتماعی،‌ فرهنگی و... بیمارتر باشد،‌ بزهكاران بیشتری خواهد داشت؛ پس باید علاج واقعه را در جای دیگر جست‌و‌جو كرد.

اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است

جدید ترین اخبار

Top