به كدام محكمه مراجعه مي‌كنيد؟ افزايش تعداد چک‌هاي برگشتي و برخي نواقص در قانون چک باعث شده خيلي از کساني که چک برگشتي و بی‌محل در دست دارند از وصول مبلغ آن ناامید باشند. اين موضوع خصوصا در چک‌هاي با مبلغ پايين بيشتر به چشم مي‌خورد. کساني که در باجه بانک‌ها منتظر وصول چک هستند وقتي به آنها گفته مي‌شود حساب صاحب چک خالي است، احساس مي کنند ديگر راهي براي رسيدن به پول‌شان وجود ندارد. اما ضروری است بدانیم که قانون به صدور چک بی‌محل به‌عنوان یک جرم نگاه کرده است. هر جرمی برای وقوع، نیاز به شرایطی دارد. قانون اعلام می‌دارد که در صورت وجود هر یک از حالات یا شرایط زیر، صدور چک بی‌محل جرم كيفري نخواهد بود.


سریعا اقدام کنید
نخستين نکته‌اي که بايد در نظر داشته باشيد اين است که زمان را از دست ندهيد. حقوقي شدن چک را بارها شنيده‌ايد اما شايد خيلي‌ها هنوز نمي‌دانند مهم‌ترين دليلي که باعث مي‌شود يک چک حقوقي شود تعلل خودشان است. شما در صورتي که چکي در دست داريد که بی‌محل است فقط دو ماه زمان داريد تا نسبت به برگشت‌زدن آن اقدام کنيد. خيلي‌ها فکر مي‌کنند اين زمان ٦ماه است، در قانون موجود هم روي ٦ماه زمان تاکيد شده اما در عمل بيشتر از دو ماه نبايد صبر کرد، چون چک زماني برگشت خورده به حساب مي‌آيد که مراحل مربوط به آن به‌طور کامل توسط بانک طي شده باشد. بالا رفتن تعداد چک‌هاي برگشتي باعث شده بانک‌ها با تراکم مواجه باشند و در فرصت مقرر نتوانند اين اقدامات را انجام دهند.


«به موجب ماده ۱۱ قانون صدور چک، مهلت شکایت کیفری علیه صادرکننده چک ۲ دوره ۶ ماهه است. منظور از این دو دوره، ابتدا حداکثر تا ۶ ماه پس از تاریخ صدور چک است که دارنده چک می‌تواند آن را برگشت‌زده و گواهی عدم‌پرداخت دریافت کند. پس اگر در این مدت، دارنده چک آن را به بانک ارایه نداده و مقدمات شکایت را فراهم نکند، این مهلت از بین می‌رود و دیگر قابل تعقیب کیفری نیست».
برگشت‌زدن به معني شکايت نيست
اشتباه دومي که اکثر مردم در اين زمينه مرتکب مي‌شوند اين است که فکر مي‌کنند همين که چک را برگشت زدند، به معناي پايان مراحل شکايت است. برگشت‌زدن چک به تنهايي نمي‌تواند براي رسيدن به پول‌تان کافي باشد. شما بعد از برگشت‌زدن تنها ٦ماه فرصت داريد که به مراجع قضائي شکايت کنيد. در صورت ثبت‌نکردن شکايت در اين مدت نمي‌توانيد به دريافت پول‌تان اميدوار باشيد.
در موارد زیر چک را برگشت بزنید
١- نبودن وجه نقد یا کافی نبودن آن
٢- صدور دستور عدم‌پرداخت وجه چک به بانک از طرف صاحب حساب
٣- تنظیم چک به صورت نادرست از قبیل عدم‌مطابقت امضا، اختلاف در مندرجات چک، قلم‌خوردگی و...
٤- صدور چک از حساب مسدود
اما نکته مهم آن است که وصف کیفری و حقوقی زمانی مطرح می‌شود که دارنده چک برگشتی، آگاهی نسبت به مدت زمان قابل قبول برای طرح شکایت را ندارد.
حقوقي‌شدن، پايان همه چيز نيست
حالا اگر فردي کوتاهي کرد و چکي که در دست دارد حقوقي شد، آيا بايد قيد همه چيز را بزند؟ اين تصور که چک حقوقي‌شده از اعتبار افتاده غلط است. در چک‌هاي حقوقي فقط صادرکننده قابل تعقيب و مجازات کيفري نيست، مي‌توان تقاضاي توقيف اموال و دارايي صادرکننده را کرد و دادگاه نيز حکم به پرداخت مبلغ چک خواهد داد، مگر آن‌که با دفاعيات صادرکننده ثابت شود که به‌طور کلي طلبي وجود ندارد يا آن‌که چک بابت ربا صادر شده باشد يا به هر دليل ديگر دارنده چک استحقاقي ندارد. پس اگر چکي که در دست داريد حقوقي هم شد از ادامه پيگيري نااميد نشويد.
فرم مخصوص دادخواست را
فراموش نکنيد
يک رويه عجيب در شکايت‌هاي مربوط به چک در دادگاه‌ها باب شده است که اگر به آن توجه نکنيد ممکن است شکايت‌تان به هيچ وجه به نتيجه نرسد. وقتي کسي براي شکايت در مورد چک برگشتي به اين دادگاه‌ها مراجعه مي‌کند، هيچ‌کس در مورد فرم مخصوص حرفي به ميان نمي‌آورد و تصور اين است که براي وصول وجه چک از طريق دادگاه، فقط براي شکايت کيفري صورت گيرد، در حالي که حتي اگر اين شکايت به نتيجه برسد، دادگاه تنها حکم به مجازات حبس خواهد داد و درباره طلب دارنده چک اظهارنظر نمي‌کند.

هم درباره چک‌هاي کيفري و هم چک‌هاي حقوقي، دادگاه تنها در صورتي حکم به پرداخت مبلغ چک در وجه دارنده چک را صادر خواهد کرد که دارنده به‌عنوان شاکي که در اصطلاح حقوقي به آن خواهان مي‌گويند، فرم مخصوص دادخواست را تکميل کرده و با پرداخت هزينه دادرسي از طريق ابطال تمبر و ساير تشريفات قانوني، آن را تحويل دفتر دادگاه داده باشد. پس در مراجعه به دادگاه براي شکايت در مورد چک، فرم درخواست را فراموش نکنيد.


حساب‌هاي ديگر صادرکننده هم  به روي شما باز است
يکي از مهم‌ترين منابع وصول چک‌هاي برگشتي، ديگر حساب‌هاي صادرکننده در بانک مورد نظر است. اين يکي از مواردي است که به تازگي بانک‌ها مجاز به استفاده از آن شده‌اند اما ايراد مهم اين است که تا شما درخواست نکنيد، بانک‌ها با توجيه عجيب مشتري‌مداري! اين کار را نخواهند کرد. هرچند اگر قرار بر مشتري‌مداري باشد، بانک از طريق پاس‌کردن چک مي‌تواند به اعتبار صاحب چک کمک بکند.
نکاتي که براي ثبت شکايت بايد به آن توجه کنيد


براي اين‌که شکايت شما زودتر به نتيجه برسد، رعايت چند نکته لازم است. از پشت و روي اصل چک و گواهينامه بانک مبني بر علت پرداخت‌نشدن چک، دو نسخه کپي تهيه و کپي‌هاي تهيه‌شده را در مرجع قضائي محل برابر با اصل کنید. شکايت را در فرم‌هاي چاپي مخصوص تکميل و امضا کنيد و نهايتا اصل چک برگشتي و شناسنامه يا کارت شناسايي را همراه با مدارک به مرجع قضائي تحويل دهيد.


چک بدون وعده باشد
چک بايد به صورت نقد و بدون وعده صادر شود، چراکه چک بايد همانند اسکناس، وسيله پرداخت نقدي باشد، بنابراين اگر به فرض مثال، امروز چکي براي تاريخ فردا يا هفته يا ماه يا ‌سال آينده صادر شود، صادرکننده چک مجازات کيفري نخواهد شد، البته خيلي از چک‌ها براي مدت زماني حتي يک‌ساله هم صادر مي‌شود. اين موضوع تناقضي با اين بند ندارد، به شرطي که حواس‌تان به موضوع باشد. وقتي شما از کسي چکي مي‌گيريد که مثلا تاريخش براي ٦ماه ديگر است از نظر حقوقي به اين معناست که شما همان روز و همان تاريخ چک را دريافت کرده‌ايد، مگر اين‌که در پشت چک يا در دسته چک اصلي به وعده‌داربودن اشاره شده باشد.


چک تضميني باشد
درصورتي که چکي براي تضمين معامله يا حسن انجام کاري صادر شده باشد، در صورت وجود موجودي با يک‌سري شرايط قابل وصول است اما درصورت بی‌محل بودن نمي‌توانيد شکايت کنيد.


چک بدون تاريخ و مبلغ مشخص باشد
درصورتي که ثابت شود چک بدون تاريخ صادر شده است، دارنده نمي‌تواند براي وصول آن شکايت کند، معمولا در اين‌گونه موارد، دارنده چک قبل از شکايت و مراجعه به بانک، تاريخ را درج مي‌کند اما چنانچه در مرجع قضائي ثابت شود صادر‌کننده در هنگام صدور، تاريخ چک را ننوشته است، هيچ مسئوليتي در قبال آن ندارد. همچنين چک سفيد امضا هم در صورت خالي بودن موجودي، ارزش يک برگه کاغذ بي‌ارزش را دارد.

اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است

جدید ترین اخبار

Top