مردان آویخته،زنان فرهیخته

دکتر فردین علیخواه | جامعه‌شناس

کوچ اصولگرایی از روحانیت به سلبريتي‌ها

امیر محبیان، تحلیل‌گر اصولگرا

ماه ناز کشیدن و ناز کردن ها آمد

حجت الاسلام محمد ادریسی

شهردارى و شهرخواری

علی میرزاخانی

آسمان و طوفان کودکی

دکتر مسعود میری
ادامه...

نقش و جایگاه زنان در مناصب قضائی بررسی شد/قضاوت زنانه

آیدا پیغامی

وکیل ملت: قاضی بودن همچنان برای زنان محال است نه‌ اینکه قاضی زن نداشته باشیم، اتفاقا زنان این روزها نقش‌های کلیدی در دستگاه قضا برعهده دارند اما همین زنان حق صدور رأی ندارند.

تاریخ انتشار: 16دي1395|00:15

 نقش و جایگاه زنان در مناصب قضائی بررسی شد/قضاوت زنانه
| کد خبر: 211686

زنان بعد از انقلاب اسلامی و تغییر قوانین دیگر نتوانستند به‌عنوان قاضی در دادگاه‌ها به کار قضاوت ادامه دهند و قضاوت و صدور رأی اصلی در دادگاه‌ها برعهده مردان گذاشته و یکی از شروط اصلی قضاوت مرد بودن معرفی شد. به همین منظور تمامی زنانی که پیش از این در جایگاه قضاوت در دادگاه‌ها بودند از سمت خود برکنار شدند و در سمت‌های دیگر قوه قضائیه و وزارتخانه‌های دیگر مشغول به کار شدند. با گذشت زمان، فقدان نیروی زن در برخی از دادگاه‌های خاص بیش از پیش احساس شد و به همین دلیل با اصلاح قوانین موجود، زنان توانستند در برخی از دادگاه‌ها به‌عنوان مشاور قاضی حضور یابند.

اکنون با اصلاح قوانین طبق تبصره ٥ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق و ماده ١٤ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب بر حضور مشاور زن در دادگاه‌ها تأکید شده و در ماده ٢ قانون جدید حمایت از خانواده مصوب ١/١٢/٩١ حضور زنان به‌عنوان قاضی مشاور الزامی است. با این وجود مشاوران زن در دادگاه‌ها حق ارایه رأی اصلی را ندارند و فقط می‌توانند نظر مشورتی خود را در روند رأی اصلی و تکمیل تحقیقات مقدمانی ارایه کنند. طبق ماده ٢ قانون جدید حمایت از خانواده، دادگاه خانواده باید با حضور رئیس یا دادرس علی‌البدل و قاضی مشاور زن تشکیل شود و قاضی مشاور باید ظرف سه روز از ختم دادرسی به‌طور مکتوب و مستدل در مورد موضوع دعوی اظهارنظر و مراتب را در پرونده درج کند.

قاضی انشا‌کننده رأی باید در دادنامه به نظر قاضی مشاور اشاره کند و چنانچه با نظر وی مخالف باشد با ذکر دلیل نظریه وی را رد کند. طبق این قانون به صراحت در آن عنوان شده نظر اصلی را رئیس دادگاه اعلام می‌کند و صدور رأی اصلی توسط قاضی مشاور زن امکان‌پذیر نیست و او تنها می‌تواند نظر خود را اعلام کند. از طرفی هم قاضی مشاور زن با وجود پایه قضائی که دارد نمی‌تواند در امضای رأی اصلی اقدام کند و طبق این قانون رأی اصلی نیازی به امضای قاضی مشاور ندارد. در ادامه این ماده قانونی در تبصره‌ای آمده که قوه قضائیه موظف است حداکثر طی پنج‌سال به تأمین قاضی مشاور زن  برای تمامی دادگاه‌های خانواده اقدام کند و در این مدت از قاضی مشاور مردی که واجد شرایط تصدی در دادگاه‌های خانواده است استفاده کند. با این حال پس از گذشت سه‌سال از وضع این قانون به گفته محمد کاظمی، نایب‌رئیس کمیسیون قضائی و حقوقی مجلس بسیاری از دادگاه‌های خانواده در پایتخت با کمبود قضات مشاور زن روبه‌رو هستند و دلیل اصلی این فقدان هم کمبود بودجه است. با این وجود می‌توان گفت نقش اصلی قضات مشاور زن در دادگاه‌های خانواده با توجه به محتوای احساسی این دادگاه‌ها برای طرفین دعوی به‌خصوص زنان و کودکان و عدم اجازه انشای رأی صرفا در جهت یاری‌رسانی و در نظر گرفتن احساسات در دادگاه‌های خانواده است.


قضات مشاور زن حق انشای رأی ندارند
فریده غیرت، حقوقدان و وکیل دادگستری با اشاره به این موضوع که زنان مشاور در دادگاه‌های خانواده حق انشای رأی را ندارند به «شهروند» گفت: طبق قانون جدید حمایت از خانواده حضور قاضی مشاور زن در این دادگاه‌ها الزامی دانسته شده ولی باید به این موضوع توجه کرد همان‌طور که در عنوان قاضی مشاور زن آمده است این قضات حق انشای رأی را ندارند و حتی اگر رأیی هم داشته باشند برای نهایی‌شدن باید به امضای یک قاضی مرد برسد وگرنه رأی آنها هیچ تأثیر قانونی نخواهد داشت. حضور زنان در دادگاه‌های خانواده بسیار عالی و تاثیرگذار است ولی نمی‌توان منکر این موضوع شد که حضور فعلی آنان تحت عنوانی که دارند تأثیر چندانی نخواهد داشت. به شخصه بارها در دادگاه‌ها شاهد این موضوع بوده‌ام که رأی نهایی، رأیی بوده است که قضات مشاور زن آن را صادر کرده‌اند ولی به دلیل این‌که فقط حق مشورتی دارند، رأی توسط قاضی اصلی که سرپرست دادگاه هم است، صادر و خوانده می‌شود و از سوی دیگر بارها شاهد این موضوع بودم که رأی قاضی مشاور زن مخالف رئیس دادگاه بوده ولی به دلیل حق مشورتی هیچ توجهی به رأی وی نشده است.


اسلام قضاوت را برعهده مردان گذاشته است
مصطفی ترک‌همدانی، وکیل پایه یک دادگستری و حقوقدان با تأکید بر این موضوع که در اسلام قضاوت برعهده مردان گذاشته شده به «شهروند» گفت: نه‌تنها در سیستم قضائی بلکه در فقه اسلامی هم چیزی تحت‌عنوان قاضی زن وجود ندارد و سمتی که درحال حاضر در دادگاه‌ها برای زنان وجود دارد تحت‌عنوان مشاوره یا دادیار است و به طبع با عنوانی که برای آنها تعریف‌شده این قضات مشاور زن حق اظهارنظر در دادگاه‌ها را دارند ولی نمی‌توانند رأی اصلی را صادر کنند. البته باید به این موضوع توجه کرد که نظر آنها در سرنوشت یک پرونده می‌تواند بسیار موثر باشد. به‌طور مثال در دعاوی کیفری ممکن است یک پرونده در مراحل مقدماتی به یک دادیار سپرده شود، به همین منظور نظری که دادیار ارایه می‌کند فقط در مراحل مقدماتی است و اظهارنظر وی در تحقیقات مقدماتی اثربخش خواهد بود و درنهایت این سرپرست دادسرا و قاضی است که اظهارنظر نهایی را اعمال می‌کند. حال ممکن است در روند پرونده اظهارنظر دادیار با قاضی یکی باشد و همان نظر دادیار درنهایت اعمال شود.


احساسات زنان
مانع از قضاوت درست می‌شود
وی در ادامه با اشاره به نحوه رسیدگی دادیاران زن به پرونده‌های خانوادگی گفت: در پرونده‌های خانوادگی و دادگاه‌های خانواده با توجه به این‌که عمده مسائل مطرح‌شده با احساسات طرفین درگیر است، به همین دلیل قانون‌گذار حضور یک قاضی مشاور زن را که تحصیلات حقوقی و به مسائل قضائی اشراف داشته باشد در دادگاه‌ها الزامی دانسته است. با توجه به این‌که عمده موضوعات مطرح‌شده در دادگاه‌های خانواده در مورد فرزندان و روابط بین مرد و زن است، به همین دلیل رأی یک زن در اینگونه پرونده‌ها می‌تواند تأثیر مهمی در رأی اصلی دادگاه داشته باشد. حضور یک قاضی مشاور زن در دادگاه خانواده با وجود این‌که حق صادر کردن رأی اصلی را هم ندارد بی‌علت و بی‌تأثیر نخواهد بود، بلکه ضروری هم است.


این وکیل دادگستری با اشاره بر این موضوع که زنان به دلیل احساسی بودن نمی‌توانند در جایگاه قضاوت قرار گیرند، خاطرنشان کرد: در دین اسلام هم یک زن به دلیل احساساتی بودن که به همین دلیل هم وظیفه مادر و همسر بودن را برعهده دارد و یک مرد هیچ‌وقت نمی‌تواند جای یک مادر را برای فرزندانش بگیرد، نمی‌تواند بعضی از مشاغل سخت را که یکی از آنها قضاوت است برعهده بگیرد. گاهی مشاوران و دادیاران زن در اظهارنظر‌های خود احساساتشان را هم دخیل کرده‌اند و به همین دلیل نمی‌توان قضاوت را برعهده زنان گذاشت.

اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است
Top