ایران، با انواع اتهامات روبروست. جدیدترین کتاب مدنی، «جامعه شناسی روسپیگری» در امتداد پژوهش هایی است که پیشتر در زمینه مسائل اجتماعی ایران انجام داده بود(مسائلی چون اعتیاد، کارتن خوابی). کتاب با دو مقدمه از نویسنده آغاز می شود؛ مربوط به چاپ های اول و دوم.

با اینکه فاصله بین چاپ اول و دوم کتاب چندان نیست(3 سال)، مقدمه چاپ دوم حاوی ظرافت های بسیار بیشتری است. در مقدمه دوم، کنکاش و مداقه مفهومی بیشتری درباره اصطلاحاتی چون روسپیگری، تن فروشی و کارگر جنسی صورت می گیرد. هرچند گویا تردیدها همچنان برجاست.« بارها در بازبینی مجدد کتاب برای انتخاب واژه مناسب برای زنانی که تن فروشی می کنند مردد شده ام. زیرا هرگز آن ها را شایسته کنایه نمی دانستم تا با کاربرد واژه روسپی به آنان طعنه روسپیگری زنم و بنا نداشتم تا در لابلای بکارگیری اصطلاح «تن فروش» آن ها را تحقیر کنم(مدنی 1395: 23).

چنین تردید و ابهامی تقریبا در سراسر متن دیده می شود، جایی که این اصطلاحات دائما به جای یکدیگر به کار گرفته می شوند. نویسنده در این کتاب در پی به چالش کشیدنِ باورها و «دگماهایِ» اشاعه یافته و بدیهی پنداشته شده درباره روسپیگری است؛ باورهایی که به مددِ یک نظم حقوقی، به ویژه در دوره پس از انقلاب اسلامی، این پدیده را به مثابه نوعی انحراف اخلاقی، انحراف اجتماعی، گناه و مواردی از این دست معرفی می کنند.

چنین هدفی لاجرم پای «قدرت» را به میان می کشد؛ قدرتی که برداشت خود از این پدیده را بر مبنای نوعی منطق شَر سازی تکمیل می کند، و بدون توجه به علل ساختاری و کلانِ چنین پدیده هایی، به تقبیح آن ها می پردازد. تلاش نویسنده معطوف است به نشان دادن «رد» های این قدرت« همه انگیزه ام در مطالعه و تحقیق درباره زنان «تن فروش» نشان دادن سهم عظیم «قدرت« در قربانی کردن آنان و نقادی وضعیت موجود بود و نه تداوم سیل اتهامات و جرم انگارانه و هنجارسازی تحقیر علیه آنان... بازگشایی راه جدید در این زمینه، به آسانی ممکن نیست و مستلزم تلاشی فراگیر است، بخصوص که همیشه احتمال سقوط در فاضلاب دانشی که نمادهای قدرت طی سالیان دراز تسلط ایجاد کرده اند برای هر محققی وجود دارد».


مدنی در برجسته کردن پیوند بین دانش و قدرت در زمینه پدیده روسپیگری، به آرای فوکو اشاره می کند. اینکه سوژه ای( در اینجا سکسی) ساخته می شود، تا امکان کنترل اجتماعی فراهم آید. از این رو دعاوی جرم انگارانه و تقبیح گرایانهِ سنت نسبت به آنچه «انحرافات» و حتی «پلیدی ها»ی جنسی می انگارد، آن هم در لوای منظومه ای اخلاقی، خود می توانند مکانیسم و ابزاری باشند برای کنترل اجتماعی و البته سرکوب. از این رو نویسنده ما را به اندیشیدن جدی و تردید درباره دعاوی سنت فرا می خواند.

« اگر فوکو با اشاره به دو جنگ جهانی، رکود عظیم اقتصادی در سطح جهانی، نازیسم، فاشیسم و استالینیسم و هیروشیما، داستان پیشرفت اجتماعی را در برابر سوالات جدی قرار داد، چرا ما با توجه به روند فزاینده جرایم، بخصوص جرایم جنسی، گسترش بی بند و باری و بی مبالاتی جنسی، در هم ریختن نظام اخلاقی و بالاخره رشد بازار فروشِ تن درباره ادعاهای سنت نسبت به پیشبرد جامعه به سوی اخلاق و انسانیت شک نکنیم»(همان 24). مسئله مهم دیگر برای نویسنده در این کتاب، مستدل کردن این نکته است که الگوهای روسپیگری تغییر یافته اند و لاجرم باید نگاهی متفاوت از گذشته به این پدیده داشت.


کتاب جامعه شناسی روسپیگری به موضوعی پرداخته است که همواره در لایه ای از مخفی کاری، از تابو بودن پنهان بوده است. از این جهت این کتاب، با هر کیفیتی، حرکتی رو به جلو در مطالعات مربوط به مسائل اجتماعی به ویژه در حوزه مسائل جنسی است. با این حال این کتاب را می توان نوعی کتاب دایره المعارفی درباره این حوزه مطالعاتی در نظر گرفت. انبوه آرا و نظرات مطرح شده اند، بدون بررسی جزیی تر ان ها، یا بدون تحلیل مفصل تر مکانیسم های علی موثر در زمینه روسپیگری. در واقع همانطور که در نوشته پشت جلد کتاب  هم اشاره شده است، این کتاب «گزارشی» است از وضعیت روسپی گری در ایران و جهان. کتاب سرشار از آمار است، آماری از فرطِ بسیاری، گاه سرگیجه اور. کتاب مدنی اما راهگشا است و شاید مهم ترین گزاره کتاب این باشد که: از درونِ پدیده روسپیگری نمی توان آن را تحلیل کرد، بلکه این پدیده با بسیاری پدیده های اجتماعی دیگر پیوند دارد و لاجرم برای فهم آن باید به بررسی کلیت اجتماعی و به ویژه سیاست های کلان اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی پرداخت
✍️ محمد هدایتی

اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است

پر بازدیدترین اخبار

Top