این جمع ِ جمع‌ساز

رخدادی عجیب در ختم پوران شریعت رضوی

مهدی سلیمانیه

وکیل ملت: مگر ممکن است؟ قرآن و سرود "ای ایران" و ویالون و نقاشی و نوازندگی زن و مجری‌گری یک بانو و اذان مؤذن‌زاده در برنامه ختم. این‌ به ظاهر «ناهمساز»ها، در کنار یکدیگر نشسته‌اند و یک کل به هم پیوسته ساخته‌اند.

تاریخ انتشار: 3اسفند1397|18:08

رخدادی عجیب در ختم پوران شریعت رضوی
| کد خبر: 288731

 محمدرضا حکیمی  که از دل سنت آمده و فعالان حقوق زنان. همه به احترام و بغض و غم در کنار یکدیگر. کارگران و زحمتکشان در کنار دانشگاهیان. ترک‌ها و عرب‌ها و کردها، در کنار فارس‌ها و ترکمن‌ها. معممین و حوزویان در کنار کراواتی‌ها و مدرنیست‌ها. چادری‌های محجبه در کنار زنان غیرباورمند به پوشش فقهی. متولدین مو سپید دهه‌های ده و بیست شمسی در کنار جوان‌های بیست ساله. جای سوزن انداختن و ایستادن هم نیست.

▪️مؤذن‌زاده اذان می‌گوید و در سکوت اشک می‌ریزند. سپیده، نوه‌ی دختری شریعتی، روی صحنه می‌آید و ویالون می‌زند و تشویق می‌شود. آرمان و رازمهر، نسل سوم شریعتی‌ها، نه از سیاست، از معماری و هنر و فلسفه و تنهایی می‌گویند و جمع به هیجان می‌آید. جمع، همانطور حمد و سوره را بلند و محکم می‌خواند  که "ای ایران" را.

▪️این چهل سال اما، تلاش رسمی بر "یکدست"سازی بوده‌است. در راندن سایر قرائت‌ها و سبک‌های زندگی به حاشیه و برجسته کردن تنها و تنها یک قرائت از قرائت‌های ممکن فقهی. حتی نه تمام رویکردهای فقهی. تنها یک برداشت از تمامی برداشت‌ها. و نتیجه؟ دشمن کردن اقشار گوناگون با یکدیگر. ایجاد شکاف و کینه و بغض و نفرت میان معمم و مکلا. میان سنتی و مدرن. میان نسل انقلاب  نسل دهه هفتاد. میان پدرها و مادرهای انقلابی و فرزندان خودشان. میان هنر و دین. میان دیندار زیستن و به‌روز بودن. میان عقل و احساس. میان پیشرفت دنیوی  و اعتقاد دینی. مردمانی تکه تکه. ذهن‌هایی سرشار از خشم. قلب‌هایی منتظر انتقام.

▪️اما شریعتی، معمار تلفیق است. استاد کنار هم نشاندن. هنرمند ِ چهل تکه‌ساز. او هنر را کنار دین می‌نشاند. امر مدرن را از دل سنت بیرون می‌کشد. "پدر مادر ما متهمیم" را برای پیوند میان نسل‌ها می‌نویسد. "یک جلوش تا بینهایت" را برای به میان آوردن کودکان. "تئاتر در ارشاد" را برای احضار هنر. "فاطمه فاطمه است" را برای به میان آوردن زنان. و همه و همه برای ساختن یک "جمع تلفیقی". جمع رنگارنگ. و مدام "متهم" است: به سنی‌گری. به بی‌اعتقادی. به دگماتیسم. به عمل‌گرا نبودن. به عمل گرا بودن! به ایدئولوژی‌سازی. به مخالف نظام بعدی بودن. به سازنده‌ی نظام بعدی بودن! ... این ویژگی یک ترکیب‌کننده است: همه جا متهم.

▪️اندیشه شریعتی است که چنین جمعی از اضداد را کنار هم، به هم پیوند می‌زند و "تلفیق" می‌کند.  مگر زیست ایرانی جز این بوده است؟ زیستی تلفیقی. از شعر و شاهد و ادبیات و موسیقی تا رمضان و نذر و برکت. این "تلفیقی" بودن، امضای زیست ایرانی و مزیت اوست. این پیوند زدن میان سنت و مدرن، میان امر گذشته و شرایط حال. این رفت و برگشت و چهل تکه‌سازی میان آنچه در ظاهر، کنار هم جمع نمی‌شود.

▪️در ختم پوران شریعت رضوی، بار دیگر روح شریعتی ِ جمع‌ساز و تلفیق‌گر، احضار شد. روح بیقراری که همچنان جمع می‌سازد. جمع نقیض‌ها. همچنان ضربان قلب‌هایی را با هم تنظیم می‌کند که ذهن‌ها، لباس‌ها، گویش‌ها، سلایق و علایق‌شان با هم فرسنگ‌ها متفاوت است. در جامعه‌ای که سالهاست شکاف روی شکاف ساخته‌اند، چه چیزی رادیکال‌تر از کنار هم نشاندن. این جمع ساختن، فردا را هم می‌سازد. فردایی برای مردم.

▪️بله، این "ما" شدن، ترس دارد.

 

اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است
Top