اسماعیل عواطف جعفری در گفت و گوی اختصاصی با وکیل ملت

آیین دادرسی جدیداصلاحات جدید نیاز دارد

وکیل ملت: زهره محمدحسین پور/خبرنگار وکیل ملت:همه افراد زمانی که در جایگاه متهم قرار می گیرند از یک سری حقوق دفاعی برخوردارند که نظام حاکم بر یک کشور موظف به رعایت این حقوق است همچنین عدالت مبتنی بر احترام به حقوق اشخاص است همان گونه که اعلامیه حقوق بشر مقرر می دارد:به رسمیت شناختن شخصیت ذاتی و حقوقی برابر و سلب نشدنی همه ی اعضای جامعه بشری اساس آزادی، عدالت و صلح است.

تاریخ انتشار: 23مهر1394|02:19

آیین دادرسی جدیداصلاحات جدید نیاز دارد
| کد خبر: 30889

عواطف جعفری ابتدای حرف هایشمی گوید که قانون آیین دادرسی کیفری به مفهوم خاص خود که مجموعه مقررات و قواعدی است که برای کشف جرم، تعقیب متهم، تحقیقات مقدماتی، میانجیگری، صلح میان طرفین، نحوه رسیدگی، صدور رأی، طرق اعتراض به آراء، اجرای آراء، تعیین وظایف و اختیارات مقامات قضائی و ضابطان دادگستری و رعایت حقوق متهم، بزه دیده و جامعه وضع می‌شود، در مسیر گذر زمان دچار تغییرات بسیاری شده و در هر زمانی به اقتضای نیازهای جامعه قضائی دچار تغییر و تحویل و اصلاح شده است. وی سپس به بررسی مختصر قوانین سابق برای نقد منصفانه قوانین جدید پرداخته و توضیحاتی در این باره بیان کرده است.
اسماعیل عواطف جعفری می گوید که قانون آیین دادرسی کیفری که در نظام حقوقی ایران شکل گرفته است، قانون اصلاح اصول محاکمات جزایی سال 1290 است که در این قانون هرچند برای حدودا 100 سال پیش است اما نکاتی مثبت و منفی دارد و نکته مثبت آن می توان به تفکیک مقام تعقیب، تحقیق و رسیدگی لحاظ اشره کرد و از موارد منفی آن می توان به موارد بازداشت موقت و عدم امکان حضور وکیل اشاره کرد و با توجه به اینکه این قانون برای 104 سال پیش است شاید خیلی محلی از ایراد نداشته باشد با این وجود یک سری اصلاحات در سال 1352 در این قانون شکل گرفت که متاسفانه قانون گذار تحقیق در یک سری جرائم جنحه را به عهده دادستان هم گذاشت و تفکیک بین مقام تعقیب تحقیق و رسیدگی را از بین برد. بعد از انقلاب با توجه به رویکردی که انجام شد مبنی بر تطابق قوانین با شرع مقدس قانون تشکیل دادگاه عمومی تصویب شد که متاسفانه تا سال ها بعد از نقض آن هم عوارض آن در نظام کیفری وجود دارد. در این قانون سه مرحله تعقیب، تحقیق و حتی رسیدگی در قاضی واحد جمع شد. این وکیل دادگستری در ادامه گفت که در سال 78 تغییراتی در این قانون صورت گرفت که آن هم با محدودیت های تازه ایی برای حقوق متهم در مرحله مقدماتی تحقیق در نظر گرفت که از موارد مهم آن جلوگیری از حضور وکیل و همچنین افزایش موارد بازداشت اجباری می توان اشاره کرد. بعد از حدود 8 سال حکومت قانون تشکیل عمومی انقلاب و عوارض سوئی که داشت سال 81 قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب تنظیم شد که به قانون احیای دادسراها معروف شده است که تلاش کرد به 8 سال گذشته برگردد و تحقیق را از رسیدگی جدا کند و زمینه دادرسی منصفانه را فراهم کند اما در همین قانون هم تحقیق و رسیدگی در جرائم از صلاحیت دادگاه کیفری به عهده دادستان و دادیار واگذار شد. این قانون تا سال 92 پابرجا بود تا قانون دادرسی کیفری جدید تصویب شد و در قانون کیفری جدید با توجه به اتفاقات 20 سال اخیر در نظام قانون گذاری ایران و با توجه به نکات مثبت و منفی آن تلاش کرد تا از نظام تفتیشی که حکم فرما بود بر قوانین ما، با برداشتن گام هایی به سمت نظام اتهامی حرکت کند و حقوق متهم بیش تر از پیش مورد توجه قرار گیرد. یکی از مواردی که در قانون جدید به آن رسیدگی شد حق داشتن وکیل در مرحله مقدماتی تحقیق است. قوانین سابق در مرحله تحت نظر برای متهم حق داشتن وکیل را در نظر نمی گیرفتند و تنها بعد از حضور نزد بازپرس و دادیار می توانستند وکیل خود را معرفی کنند و وکیل بدون اینکه حق مداخله در امر تحقیق را داشته باشد می توانست تنها مواردی که به نظرش به کشف حقایق کمک می کرد را بیان کند اما در قانون جدید این موضوع به صراحت در ماده 48 عنوان می کند امکان ملاقات وکیل با شخص تحت نظر ظرف مدت 1 ساعت به رسمیت شناخته می شود و هیچ محدودیتی هم برای آن در نظر گرفته نمی شود و از طرفی طبق ماده 195 به صراحت عنوان می کند که وکیل حق مداخله در امر تحقیق را دارد و حتی اگر مواردی را خلاف قانون مشاهده کرد حق تذکر به بازپرس را دارد. نکته دیگری که می تواند از مزیت های قانون جدید باشد حضور وکیل در مرحله مقدماتی تحقیق است که در قانون سابق وجود نداشت. مثلا در ماده 128 قانون دادرسی کیفری سال 88 عنوان می کرد در مواردی که جنبه محرمانه دارند یا قاضی تشخیص دهد که حضور وکیل موجب فساد یا مخل امنیت کشور شود می تواند از حضور وکیل جلوگیری کند اما در قانون جدید طبق ماده 190 قانون سابق به کلی حذف گردیده است. موضوع دیگری که در قانون جدید به آن اشاره شده تکلیف بازپرس در تفهیم حق داشتن وکیل به متهم است و تبصره 1 این ماده ضمانت اجرایی مجازات انتظامی درجه 8 را برای آن در نظر گرفته است.
این وکیل دادگستری می افزاید که از نظر من یکی از نقدهایی که به اصلاحات سال 94 وارد است اضافه شدن تبصره ذیل به ماده 48 که حق دسترسی آزادانه متهم به وکیل را از متهم گرفته ومشخصا بیان کرده که در جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور و همچنین جرایم سازمان یافته که مجازات آنها مشمول ماده 302 این قانون است، در مرحله تحقیقات مقدماتی، طرفین دعوا وکیل یا وکلای خود را از بین وکلای رسمی دادگستری که مورد تایید رییس قوه قضاییه باشند انتخاب می نمایند. اسامی وکلای مزبور توسط رییس قوه قضاییه اعلام می گردد. بعبارت دیگر دو دسته از وکلا وجود دارند وکلایی که مورد تایید قوه قضاییه هستند و وکلایی که مورد تایید نیستند که این اتفاق به نظر من نمی تواند اتفاق خوبی باشد.
این وکیل دادگستری در پاسخ به این سوال که در صورت رعایت نکردن حقوق متهمان در دوران بازداشت آیا وکیل متهم حق شکایت و پیگیری دارد جواب داد: در قانون جدید مواردی در رابطه با حقوق متهم مشخص گردیده است که در تمامی موارد اگر حقوق متهم نقض شود و یا آزادی او لطمه وارد شود ضمانت اجرایی این موضوع را بطلان تحقیق در نظر گرفته اند همچنین در بند 2 ماده حفظ حقوق آزادی مشروع مصوبه 83 عنوان می کند اگر اقرار مبنی بر شکنجه، توهین  و تحقیر صورت گرفته باشد این اقرار مسموم نیست و قابل پیگیری است و همچنین در بازداشت موقت اجباری در قانون جدید لزوم بر جبران خسارات چه از نظر مادی چه معنوی از سوی دولت در نظر گرفته شده است. اما به هر حال قانون در مقام اجرا همیشه دچار مشکلاتی بوده است و یک بخش آن برمی گردد به اینکه ظابطین دادگستری و مسئولان آموزش های لازم بر پایه قوانین جدید را نمی دانند و در بسیاری از موارد از امور حقوقی اطلاعی ندارند وی در پایان با توجه به اینکه این قانون بصورت آزمایشی برای 3 سال قابل اجرا است افزود که امیدوارم بعد از اتمام دوران آزمایشی اصلاحی بر آن صورت گرفته و در جهت حفظ حقوق شهروندی و حقوق متهم و رفع ایراداتی باشد که در قانون وجود دارد اما با تمام این موارد این قانون یک گام رو به جلو به نفع متهم است.

دسته بندی حقوق اجتماعی , حقوقی ,
اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است
Top