تاریخ انتشار: 23دي1394|22:05

| کد خبر: 83873

حق مردم به شهر

وکیل ملت: هفت سالی از آغاز پروژه «مطالعاتی موسوم به ارزیابی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی مداخلات توسعه ای در شهرداری تهران» می گذرد. در این مدت صدها پروژه مطالعاتی از این نوع در سراسر شهر به اجرا درآمده و وقت و هزینه قابل توجهی از پژوهشگران، کارشناسان، مدیران و مردم شهر را به خود اختصاص داده است.

 از ارزیابی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی مداخلات توسعه ای در شهرداری تهران گریزی نیست زیرا دوران اداره دستوری و فرمایشی شهر سپری شده و در حضور شهروندانی آگاه، پرسشگر و ناظر به ناگزیر مدیران شهری باید تبعات تصمیمات و اقدامات خود را سنجیده و پس از آن دست به عمل زنند. آخرین نمونه مقابله مردم با ساخت و ساز بدون توجه نظر ساکنان محل و جلب رضایت آن ها در جریان ساخت بیمارستان سوختگی در موقوفه عمیدی نوری اتفاق افتاد و نشان داد که شهر دیگر تحمل تراکم و انبوهی بیش از این را ندارد. مردم فضای پیاده روی، باغ، پارک و به عبارت ساده فضاهای باز انسانی و اجتماعی می خواهند. مطالعات ارزیابی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی مداخلات توسعه ای در شهرداری تهران نیازمند شناسایی و تصحیح خطاهایی است که بر سر راه آن قرار دارند. این نوشتار تلاش می کند برخی از مهمترین این خطاهای راهبردی را تشریح کند. این ها اشتباهاتی هستند که باید از آن ها پرهیز کرد تا این مطالعات جایگاه واقعی خود را در دفاع از حق مردم به شهر پیدا کنند:
1. مطالعات ارزیابی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی: مداخلات توسعه ای در شهرداری تهران مطالعاتی ارزش محور است و در جست وجوی رسیدن و رعایت ارزش های انسانی است. مهمترین ارزش های مطالعات به شرح زیر هستند:
الف. توجه به حقوق انسانی مانند حق بر شهر و حق اعتراض به تصمیماتی که منافع عمومی را به مخاطره می اندازد؛ ب. توجه به حق برخورداری همه از حمایت قانون و بدون تبعیض؛ پ. توجه به حق زندگی و کار در محیط سالم و باکیفیت؛ ت. توجه به ابعاد اجتماعی محیط زیست مانند تعلق اجتماعی و روابط اجتماعی با کیفیت؛ ث. توجه به حق دخالت در تصمیم گیری در باره مداخلات برنامه ریزی شده که بر زندگی شهروندان تأثیر می گذارند؛ ج. توجه به دانش و تجربه محلی و اهمیت آن.
2. نادیده گرفتن معیارهای اخلاقی حرفه ای
مطالعات ارزیابی تاثیرات اجتماعی و فرهنگی مداخلات توسعه ای در شهرداری تهران به عنوان یک کار حرفه ای نیازمند بهره مندی از ضوابط مشخص اخلاقی و رعایت آن ها توسط متخصصان این حوزه مطالعاتی است. برخی از این معیارهای اخلاقی عبارتند از:
الف. صداقت در پژوهش و گزارش یافته ها؛ ب. کیفیت پژوهش؛ پ. دقت در پژوهش و توجه به جزئیات؛ ت. رعایت حقوق افراد و سازمان های مورد تحقیق؛
ث. امانت داری و پرهیز از سرقت علمی.
3. شاید بیشترین سودمندی این دست مطالعات در پیش بینی پیامدهای سیاست ها و برنامه ها باشد. بطور منطقی پروژه ها عملیاتی شدن برنامه ها و سیاست ها هستند و شاید انجام ارزیابی تأثیرات اجتماعی فرهنگی مداخلات توسعه ای شهرداری، می تواند از بسیاری پروژه های اشتباه ممانعت کند. برای مثال اگر سیاست هدفمندی یارانه ها و تخصیص یارانه به افراد دارای ارزیابی مطالعاتی دقیقی بود و رویکرد تخصیص فردی یارانه جای خود را به رویکرد جمعی برای مثال اختصاص به تعاونی ها یا سازمان های داوطلبانه می داد، به احتمال زیاد سرنوشت این سیاست بهتر از روزگار کنونی می شد.
4. انجام این مطالعات و ارزیابی ها بخشی از مسئولیت اجتماعی شهرداری یا هر سازمان مداخله گر دیگر است. حفظ حقوق انسان ها در این نوع از مطالعات ارزشی بنیادین است و در صورت رعایت این حقوق، بیشترین رضایت از عملکرد مدیریت شهری حاصل خواهد شد.
5. هر مداخله ای نیاز به ارزیابی فرهنگی و اجتماعی ندارد! باید میان طرح های توسعه ای اولویت گذاری شود و آن هایی که بیشترین تأثیرات احتمالی را بر زندگی و کار مردم خواهند گذاشت، برای مطالعات انتخاب شوند. محدودیت منابع و پژوهشگران شایسته ایجاب می کند تا پروژه هایی مانند ساخت مگامال، بیمارستان و دانشگاه در اولویت باشند. جای شگفتی است که بطور معمول این پروژه بدون ارزیابی اجرا می شود و از آن جایی که پیش بینی پیامدها را نکرده اند خود و مردم محلی را گرفتار مشکلات کرده و بر پیچیدگی مسائل شهری می افزایند.
*رئیس مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران
**روزنامه ایران/سه شنبه بیست و دوم دی ماه 1394

دسته بندی مقالات , حقوقی ,
اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

نظرات بینندگان

تعداد نظرات منتشر شده : 0

دیدگاه خود را درباره این خبر بنویسید

بازدید کننده گرامی پر کردن فیلدهای ستاره دار الزامی است

جدید ترین اخبار

Top